Oude wijsheid verboden? Over kruiden, paddenstoelen en de absurde regels van onze tijd

Waarom mogen we alles zeggen over medicatie, maar bijna niets over kruiden en paddenstoelen? In dit opiniestuk stel ik vragen bij gezondheidsclaims, eeuwenoude natuurkennis, patenten en de Europese Novel Food-wetgeving. Over traditie, macht en waarom oude wijsheid vandaag plots verdacht is.

Birgit Lachmann

12/15/20252 min lezen

Oude wijsheid verboden?

Over kruiden, paddenstoelen, medische claims en de absurde regels van onze tijd

Er is iets vreemds aan de hand.

Wie vandaag zoekt op immuniteit, spijsverteringsproblemen, ontstekingen, stress, vermoeidheid of weerstand, komt al snel uit bij een eindeloze stroom medische websites, farmaceutische oplossingen en synthetische antwoorden. Alles netjes benoemd, tot op celniveau uitgelegd, voorzien van bijsluiters waar je spontaan méér stress van krijgt.

Maar zodra het over kruiden of paddenstoelen gaat, verandert de toon abrupt.
Dan wordt het stil. Of erger: verboden terrein.

Eeuwenoude kennis, plots “verdacht”

Planten en paddenstoelen worden al duizenden jaren gebruikt. Niet in obscure uithoeken, maar in vrijwel alle culturen ter wereld:

  • kruiden bij spijsvertering

  • paddenstoelen voor vitaliteit

  • wortels bij herstel en kracht

  • schors en bladeren bij balans

Die kennis werd doorgegeven via ervaring, observatie en traditie. Niet gepatenteerd. Niet gemonopoliseerd. Gewoon… gedeeld.

En precies daar wringt het vandaag.

Wat mag er wél gezegd worden?

Over medicatie mag bijna alles gezegd worden:

  • dit onderdrukt ontstekingen

  • dat reguleert het immuunsysteem

  • dit werkt op het zenuwstelsel

  • dat verbetert spijsvertering of weerstand

Geen probleem.
Want: patent. Markt. Industrie.

En wat mag er niet?

Zodra het over natuurmiddelen gaat, gelden andere regels.

Je mag officieel niet zeggen dat:

  • paddenstoelen iets doen voor het immuunsysteem

  • kruiden helpen bij spijsverteringsproblemen

  • planten invloed hebben op ontstekingsprocessen

  • wortels ondersteunen bij vermoeidheid of stress

Zelfs niet als:

  • die toepassingen eeuwenoud zijn

  • ze wereldwijd beschreven staan

  • gerenommeerde mycologen of kruidkundigen erover schrijven

De “Novel Food” onzin

Een belangrijke bron van deze absurditeit is de Europese Novel Food-wetgeving, die in 1997 werd ingevoerd. En die ronduit misbruikt wordt.

Heel kort door de bocht:

Alles wat vóór 1997 niet aantoonbaar en structureel als voedsel of ingrediënt werd gebruikt in Europa, wordt als “nieuw” beschouwd.
In het Verenigd Koninkrijk zijn zelfs onlangs de Turkey Tail en Cordyceps tincturen verboden (!!!). Deze gast legt het mooi uit in een Facebook Reel...

En “nieuw” betekent:

  • uitgebreide dossiers

  • miljoenen aan onderzoek

  • jaren procedures

  • enkel haalbaar voor grote spelers

Voor een wild kruid?
Voor een paddenstoel uit de natuur?
Voor traditionele bereidingen?

Onhaalbaar, want wat je niet kan patenteren, kan je niet verdedigen

En daar zit de échte kern.

Je kan geen paardenbloem patenteren
Je kan geen reishi monopoliseren
Je kan geen eeuwenoude traditie claimen

Dus wordt er een ander spel gespeeld:

  • niet verbieden

  • maar monddood maken

Niet door te zeggen dat het niet werkt.
Maar door te zeggen dat je er niets over mag zeggen.

En dan heb je mensen zoals Paul Stamets…

Mycologen, onderzoekers en denkers zoals Paul Stamets schrijven al decennia over paddenstoelen, mycelium en hun rol in natuur, cultuur en gezondheid.

Hun boeken, lezingen en onderzoeken zijn vrij toegankelijk.
Hun ideeën circuleren wereldwijd.

Maar producenten van natuurlijke tincturen of kruidenelixers mogen daar niet naar verwijzen in hun eigen context, zelfs niet als het gaat om traditionele of culturele toepassingen.

De kennis mag bestaan.
Ze mag alleen niet gelinkt worden aan een flesje.

Is dat bescherming van de consument?

Of is het bescherming van een systeem?

Een systeem waarin:

  • synthetische stoffen sneller mogen spreken dan planten

  • chemische oplossingen meer vertrouwen krijgen dan natuur

  • oude kennis verdacht is, tenzij ze door de juiste handen passeert

Een systeem waarin gezondheid wordt gereguleerd, maar niet noodzakelijk geïnspireerd.

Tot slot

Misschien is het tijd om opnieuw te luisteren.
Niet alleen naar regelgeving, maar ook naar wat ouder is dan wetten.

Naar wortels.
Naar schors.
Naar paddenstoelen die groeien zonder vergunning.

Niet alles wat waardevol is, past in een kader.
En niet alles wat niet benoemd mag worden, is daarom onwaar.

De natuur heeft geen bijsluiter nodig.
Ze vraagt alleen aandacht.

Birgit

Dit artikel is een opiniestuk en reflectie over regelgeving, traditie en natuurlijke kennis. Het is geen medisch advies en bevat geen gezondheidsclaims.